Data dodania: 13-07-2019


Staż i co dalej? Wyniki ankiety dotyczącej wyboru specjalizacji

Wybór specjalizacji jest trudnym i odpowiedzialnym momentem w życiu każdego lekarza. Dlatego w październiku 2018 r. przeprowadzono badanie dotyczące wyboru specjalizacji, w którym wzięło udział pięćset trzydzieści osób. Ankieta została przygotowana przez Katarzynę Boguszewską na rzecz Koła Młodego Lekarza i Lekarza Dentysty Okręgowej Izby Lekarskiej w Łodzi, z myślą o włączeniu prezentacji wyników do programu spotkania na koniec stażu podyplomowego, zatytułowanego ,,Staż i co dalej?”. Poniżej autorka ankiety tak opisuje swoje badanie i jego wyniki.

 

 

 

Grupę badaną stanowili absolwenci Uniwersytetów Medycznych. Najwięcej ankietowanych, bo prawie 30% wszystkich, ukończyło uczelnię w Łodzi (158 osób), natomiast po niespełna 12%  - w Białymstoku (63) i w Katowic (62). Mniej licznie w badaniu uczestniczyli młodzi medycy kończący studia w Warszawie (42), Krakowie (39), Gdańsku (30), Lublinie (26), Wrocławiu (24), Poznaniu i Zabrzu (po 18), Bydgoszczy (15), Szczecinie (14) i Olsztynie (3). Trzech ankietowanych było absolwentami uczelni lwowskiej, natomiast piętnaście osób nie podało miejsca ukończenia studiów.

 

Ankietowani odpowiedzieli na dwadzieścia dziewięć pytań dotyczących m.in. momentu wyboru specjalizacji oraz wpływu wyniku LEK-u i przebiegu stażu, a także osobistych motywacji i priorytetów, mających kluczowe znaczenie przy podejmowaniu decyzji w tej sprawie. Celem uczynienia ankiety kompaktową, możliwą do wypełnienia w ciągu około pięciu minut, zawarto w niej głównie pytania jednostronne, których niezaznaczenie miało sugerować odpowiedź przeciwstawną. 

 

Jeśli chodzi o moment podjęcia decyzji o wyborze specjalizacji, to jedynie 24,3% ankietowanych zadeklarowało, że dokonało tego wyboru już na początku studiów, natomiast 35,8%, że przez całe studia myślało o innej specjalizacji, niż ostatecznie wybrali. Aż dwieście dziewięćdziesiąt osiem osób, czyli 56,2% wszystkich ankietowanych odpowiedziało, że uzyskany wynik LEK-u nie miał wpływu na podjęty przez nich wcześniej wybór specjalizacji, a tylko sześćdziesiąt pięć (12,3%), że ich decyzję w tej sprawie zmienił.

 

Spośród biorących udział w badaniu, 25,5% osób zadeklarowało, że wpływ na wybór specjalizacji miał u nich odbyty staż, a 22,8% - że podjęło decyzje o wyborze specjalizacji dopiero w momencie ukazania się listy miejsc szkoleniowych w trybie rezydenckim, przy czym 6,9% osób zmieniło wcześniejszą decyzję ze względu na brak dostępnych miejsc szkoleniowych w danej dziedzinie w swoim regionie. Możliwość zmiany miejsca zamieszkania w celu  odbycia wymarzonej specjalizacji brało pod uwagę aż sto jedenaście osób (20,9%), a siedemdziesiąt jeden (13,4%)  ostatecznie podjęło taką decyzję.

 

Znaczna część ankietowanych, bo aż dwieście czterdzieści dwie osoby (45,7% wszystkich) przyznały, że nie znały wcześniej oddziału, na którym miaya odbywać specjalizację. Dla tych, którzy wyboru dokonali świadomie, w stu osiemdziesięciu przypadkach (34%) znaczenie miała atmosfera pracy na wybranym oddziale. Możliwość zmiany ośrodka odbywania specjalizacji i dalszej pracy w innym mieście lub miejscu, o innym stopniu referencyjności, była rozważana przez pięćdziesiąt sześć osób (10,6%).

 

Biorąc pod uwagę priorytety uczestników ankiety przy wyborze specjalizacji, najwięcej osób (43,2%) wskazało na możliwość rezygnacji w przyszłości z pracy zawodowej w szpitalu i podjęcia jej w poradniach specjalistycznych, czy założenia własnej działalności. Nieco mniej osób (41,9%) kierowało się przy tym wyborze wpływem na organizację swojego życia rodzinnego i czasu wolnego. Możliwość rozwoju zawodowego i naukowego była istotna dla 36,4% uczestników badania, a w dalszej kolejności należy wymienić poziom obciążenia psychicznego związanego z pracą w danej dziedzinie (29,2%) i zgodność z poglądami (29,2%).

 

Uwarunkowania zdrowotne miały znaczenie przy wyborze specjalizacji dla 25,8% osób, przewidywalna częstość występowania roszczeń kończących się postępowaniem karnym - dla 20,2%, a wysokość zarobków  - dla 19,2%. 20,6% ankietowanych odpowiedziało, że rozważało wybór między specjalizacją w dziedzinach tzw. niezabiegowych, a zabiegowych  (takich jak chirurgia ogólna i chirurgie specjalistyczne, ortopedia, urologia, ginekologia, laryngologia i okulistyka, czy anestezjologia i intensywna terapię oraz kardiologia interwencyjna i radiologia zabiegowa).

 

Spośród wszystkich ankietowanych, 19,1% osób odpowiedziało, że wybór docelowej grupy wiekowej leczonych pacjentów miał duży wpływ na ich decyzję o specjalizacji, a 17,9% stwierdziło, że to kryterium nie miało żadnego znaczenia. Istnieją bowiem specjalizacje, które umożliwiają pracę zarówno z dorosłymi, jak i z dziećmi, więc wyboru można dokonać ewentualnie później. Standardowy przebieg dyżurów w wybieranej dziedzinie, zwłaszcza w porze nocnej, miał znaczenie dla 17,7% ankietowanych, a dodatkowo zakres procedur wykonywanych w trybie dyżurowym oraz waga podejmowanych wówczas samodzielnych decyzji - dla 16,2% osób.

 

Z dołączonych do ankiety komentarzy wynika, że pierwotna decyzja młodego lekarza o wyborze specjalizacji zwykle jest najbardziej właściwa, a ta podjęta wtórnie (np. za powodu braku miejsc specjalizacyjnych) - jest często nietrafiona. Przed nieudanym wyborem można się ustrzec, wybierając specjalizację na tzw. wolontariacie lub poza granicami kraju, albo podejmując decyzję o „przeczekaniu”  do kolejnej rekrutacji. W tym ostatnim przypadku warto zrobić wywiad środowiskowy, ocenić możliwość pojawienia się miejsc szkoleniowych w najbliższym rozdaniu, dowiedzieć się, ile osób jest aktualnie na ostatnim roku specjalizacji i w ciągu najbliższych miesięcy podejdzie do PES-u, a także na jakie miejsca specjalizacyjne zgłoszono zapotrzebowanie w urzędzie wojewódzkim oraz jakie są trendy zmian w organizacji, zatrudnieniu i modernizacji placówek zdrowotnych w regionie.

 

*Lek. Katarzyna Boguszewska jest absolwentką Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku, rezydentką chirurgii onkologicznej w Oddziale Chirurgii Onkologicznej Wojewódzkiego Wielospecjalistycznego Centrum Onkologii i Traumatologii im M. Kopernika w Łodzi.