Data dodania: 29-03-2016


Zgłębnik stomatologiczny: Spór legislacyjny z…

Dlaczego lekarz (lekarz dentysta) nie może w praktyce indywidualnej legalnie zatrudniać innego lekarza (lekarza dentysty)?

Sprawa autonomii lekarzy dentystów w ramach działań wspólnego samorządu zawodowego znów powróciła do dyskusji lekarskich. Temat omawiany był w trakcie obrad Konwentu Prezesów Izb Lekarskich oraz posiedzenia Naczelnej Rady Lekarskiej w dniach 14 - 15 stycznia 2016 r.  w Warszawie. Tym razem zarzewiem dyskusji stała się propozycja wprowadzenia zmiany do art. 53 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty z 5 grudnia 1996 r., która prowadzącym indywidualną lub grupową praktykę lekarsko-dentystyczną umożliwiłaby zatrudnianie innych lekarzy. Problem ten podniesiony został już dwa lata wcześniej podczas XII Krajowego Zjazdu Lekarzy w 2014 r., którego uchwałą zobowiązano NRL do podjęcia działań zmierzających do nowelizacji wspomnianego przepisu.

W ostatnim czasie projekt uchwały w sprawie podjęcia inicjatywy legislacyjnej, mającej doprowadzić do zmiany obowiązujących w tej mierze zapisów ustawowych, zaproponowała Komisja Legislacyjna NRL oraz równocześnie - w imieniu lekarzy dentystów - Naczelna Komisja Stomatologiczna. Mimowolnie zatem dwa „konkurencyjne” projekty wpisały się w toczący się spór o autonomię lekarzy dentystów.  W związku z nasilającym się emocjami między zwolennikami tych projektów, nie poddano ich pod głosowanie podczas posiedzenia NRL, lecz pozostawiono do dyskusji i oceny w ramach działań okręgowych izb lekarskich. Temat ten omawiany był w trakcie obrad Okręgowej Rady Lekarskiej w Łodzi w dniu 19 stycznia 2016 r.

Przypomnijmy, że zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 5 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, lekarz lub lekarz dentysta może wykonywać swój zawód w ramach praktyki zawodowej, prowadzonej:

1) w formie jednoosobowej działalności gospodarczej, jako:

a/ indywidualnej praktyki lekarskiej (lub indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej),

b/ indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej wyłącznie w miejscu wezwania (lub indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej wyłącznie w miejscu wezwania),

c/ indywidualnej praktyki lekarskiej wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego na podstawie umowy z tym podmiotem (lub indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego na podstawie umowy z tym podmiotem)

2) w formie spółki cywilnej, spółki jawnej albo spółki partnerskiej, jako grupowej praktyki lekarskiej (lub grupowej specjalistycznej praktyki lekarskiej).

Lekarze i lekarze dentyści mogą zatem wykonywać swój zawód w ramach indywidualnej praktyki zawodowej na zasadach określonych w ustawie oraz w przepisach odrębnych, a po wpisaniu jej do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą, który w przypadku praktyk lekarskich nadal prowadzą okręgowe izby lekarskie. Wykonywanie zawodu w tej formie nie jest jednak prowadzeniem podmiotu leczniczego, a osoby prowadzące praktyki lekarskie i lekarsko - dentystyczne określane są w ustawie jako podmioty wykonujące działalność leczniczą.

Jednocześniewspomniana ustawa  o działalności leczniczej zmieniła brzmienie art. 53 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, który aktualnie zezwala na zatrudnianie w indywidualnych praktykach lekarskich (lub indywidualnych specjalistycznych praktykach lekarskich):

1) wyłącznie osoby niebędące lekarzami do wykonywania czynności pomocniczych (współpracy),

2) na zasadzie wyjątku - lekarza (lekarza dentystę) w celu odbywania przez niego stażu podyplomowego, szkolenia specjalizacyjnego, a także szkolenia w celu uzyskania umiejętności z zakresu węższych dziedzin medycyny lub udzielania określonego świadczenia zdrowotnego; jeśli, oczywiście, dana praktyka posiada takie uprawnienia, przy czym lekarz, który ją prowadzi, ma obowiązek poinformować o takim zatrudnieniu organ prowadzący rejestr.

Przepisów powyższych nie stosuje się do indywidualnej praktyki lekarskiej (lub indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej) wykonywanej wyłącznie w miejscu wezwania albo wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego. Nnatomiast zapis wymieniony w punkcie drugim ma również zastosowanie do grupowej  praktyki  lekarskiej  (lub grupowej specjalistycznej praktyki lekarskiej).

Dodajmy jeszcze, że w ramach grupowej praktyki lekarskiej mogą być udzielane świadczenia zdrowotne wyłącznie przez lekarzy będących wspólnikami albo partnerami spółki, w formie której praktyka jest prowadzona (art. 18, ust. 7 ustawy o działalności leczniczej). Zatrudnianie innych lekarzy mogą natomiast bez ograniczeń prowadzić podmioty lecznicze,  zakładane również przez indywidualnych lekarzy  m.in. w ramach tzw. NZOZ-ów. Podmioty te są jednak rejestrowane i podlegają wojewodom, a nie okręgowym izbom lekarskim.

Powróćmy jednak do wspomnianych wyżej, styczniowych  obrad ORL w Łodzi, w czasie których prezes Grzegorz Mazur przedstawił obydwa wykluczające sie projekty dotyczące nowelizacji art. 53  ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. O ile bowiem projekt Naczelnej Komisji Stomatologicznej zakłada, że zmiana powinna zmierzać w kierunku pełnej swobody zatrudniania innego lekarza (lub lekarzy) przez lekarza prowadzącego praktykę lekarską, to Komisja Legislacyjna NRL proponuje wprowadzić w tej mierze pewne ograniczenia, dotyczące sytuacji wyjątkowych (np. zastępstwa na czas nieobecności w pracy z powodu urlopu lub  choroby, czy współpracy w okresie przekazywania praktyki następcy).  Prezes odniósł się również do narastającego nieporozumienia między lekarzami  i lekarzami stomatologami, kładąc je na karb osobistych animozji i personalnego konfliktu członków NIL (o sprawie pisaliśmy w poprzednim wydaniu „Panaceum”). Wspomniał przy okazji, że - jak wynika z przeprowadzonych  sondaży - aż  61% ankietowanych lekarzy dentystów w ogóle nie widzi problemu braku autonomii tej grupy zawodowej w polskim samorządzie lekarskim.

Następnie w imieniu Komisji Legislacyjnej ORL uwagi do projektów  uchwał zgłosiła Ewa Kralkowska, będąca jednocześnie członkiem Komisji Legislacyjnej NRL. Przede wszystkim przypomniała, że podjęcie działań idących w kierunku rewizji art. 53 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty nakazał NRL XII Krajowy Zjazd Lekarzy, po wtóre zwróciła uwagę, że sprawa dotyczy obydwu wymienionych w ustawie grup zawodowych i zmiany powinny dotyczyć zarówno praktyk prowadzonych przez lekarzy dentystów, jak i lekarzy. Uściśliła również zapisy projektu uchwały Komisji Legislacyjnej NRL, który wprowadza ograniczenie, aby we własnej praktyce indywidualnej można było zatrudnić tylko jednego lekarza i tylko na czas określony, przytaczając na tę okoliczność stosowne argumenty.

Dwie ostatnie propozycje zostały skrytykowane przez radcę prawnego OIL - mec. Jarosława Klimka. Wyraził on opinię, że albo nie powinno się proponować żadnych modyfikacji w dotychczas obowiązujących przepisach w tej mierze, albo - jeżeli już podejmuje się ten temat - należy dążyć do wprowadzenia takich, które doprowadzą do odważnych, radykalnych zmian w zakresie funkcjonowania indywidualnych praktyk lekarskich oraz lekarsko - dentystycznych.

Przeciwny ograniczeniom proponowanym przez Komisję Legislacyjną NRL był również szef Komisji Stomatologicznej ORL - Lesław Jacek Pypeć, który zwrócił uwagę, że istnieje „realna groźba zwłaszcza ze strony dentystów, że jeżeli nie będzie wsparcia władz samorządu w omawianej  sprawie, to wszyscy prywatnie praktykujący lekarze założą ZOZ-y”, czyli podmioty lecznicze podlegające wojewodzie, mogące zatrudniać innych lekarzy. Na koniec, w imieniu łódzkich lekarzy dentystów stwierdził, że „nie chce żadnego podziału w samorządzie”, a inni członkowie łódzkiej ORL zgodnie stwierdzili, że nie należy mieszać sprawy wewnętrznych konfliktów interpersonalnych ze współpracą lekarzy i lekarzy dentystów na niższych szczeblach.

Ostatecznie ORL w Łodzi przyjęła w głosowaniu stanowisko popierające projekt uchwały zaproponowany przez Komisję Stomatologiczną NRL: za głosowało piętnastu członków Rady, przeciw – czterech, a ośmiu wstrzymało się od głosu (przyjęty tekst stanowiska zamieszczamy obok). Należy jednak pamiętać, że aby proponowane zmiany mogły zacząć obowiązywać, najpierw musi w tej sprawie wypowiedzieć się Naczelna Rady Lekarska, później powinno te zmiany zaakceptować Ministerstwo Zdrowia i rząd, a następnie przyjąć w formie ustawy posłowie i senatoronie, ostatecznie zaś ten akt prawny podpisać prezydent. To droga długa, daleka i wyboista…

Patrycja Proc